‘Voor luie boeren’
“Een voedselbos is voor luie boeren”, grapt Wouter. “De naam boswachter zegt het al; met een voedselbos moet je vooral wachten. Niet ploegen, bemesten of met externe inputs werken.” Bomen en struiken zijn meerjarige planten, die zelf hun samenwerkingen aangaan met het bodemleven. “Door te bemesten verstoor je die relatie”, is de overtuiging van Wouter. Het blad van de bodem en struiken zorgt voor bemesting. Daarnaast zorgt de diversiteit in soorten voor natuurlijke bestrijders. Iets dat Wouter zelf zag bij zijn pruimen. “We hadden de eerste winter al pruimenbomen aangeplant, maar er was eigenlijk nog niet voldoende evenwicht in ons systeem. Eind april komen de prille, tere groene blaadjes én een rupsenplaag. Dat was wel even slikken, alles zag groen van de rupsen, maar ik wilde eigenlijk geen bestrijdingsmiddel gebruiken. Gelukkig kwam het antwoord van de natuur op tijd: vogeltjes. Onder andere de roodborsttapuit en geelgors waren er opeens en aten alle rupsen op, zodat de toekomstige pruimenoogst was gered.”
5 hectare, 3.000 gespreide arbeidsuren
Voor een voedselbos van vijf hectare moet je rekenen op 3.000 arbeidsuren per jaar. Dat is een van de conclusies uit het webinar over agroforestry. Het principe is een gespreide jaarronde oogst door de diversiteit aan gewassen, met een kleine piek in augustus en september. Het is ook mogelijk om een voedselbos in stappen op te bouwen. Bijvoorbeeld eerst de windsingels om je eenjarige gewassen en dan jaarlijks een extra strook toevoegen. Door meer focus op klein- en hardfruit en bijvoorbeeld dubbele rijen bessen kun je de verdiencurve wellicht naar voren halen. Het feit blijft: de opstart van agroforestry is een langjarig traject. “Maar als je dit goed en slim aanpakt, zit hier een rendabel verdienmodel in”, aldus Van Eck.
