Winter in de boomgaard: tijd voor maken van verbeterplannen

“Gebruik de winterperiode om de uitdagingen van je bedrijf in kaart te brengen. Zet de knelpunten op een rij en bedenkt hoe je ze wilt oplossen. Bij goede weersomstandigheden kun je dan direct aan de slag!” Met deze oproep zet Nico van Geest, specialist Fruitteelt bij Agrifirm, zowel de fruitteler als het team van adviseurs en specialisten op scherp. Want als de winterperiode een tijd is van reflectie en plannen maken, dan bewijst het fruitteam van Agrifirm in dezelfde periode haar waarde door kennis, individuele begeleiding en werkende adviezen aan te bieden.

Bodem is het fundament

Volgens Van Geest begint het inventariseren van knelpunten op het bedrijf bij de bodem van de boomgaard. Daarbij draait het om bodemvruchtbaarheid, bodemstructuur én vochthuishouding. “De bodem is een belangrijk fundament onder het bedrijf. En de waarde daarvan neemt alleen maar toe. De bodem moet voor je blijven werken om de groei van de bomen én de vruchten op peil te houden. Door wetgeving mag je immers steeds minder stikstof strooien.”

Een complicerende factor is dat de winterperiode steeds vaker erg nat verloopt. Werkzaamheden om de bodem te verbeteren, zijn dan niet tot nauwelijks uit te voeren. “Juist die natte winters vragen om een goede voorbereiding”, betoogt Van Geest. “Zodra het weer én de bodem het toestaan, moet je direct aan de slag. Dat kan alleen als je weet wat je moet doen én de middelen klaar hebt staan. Dat is de kracht van een goede voorbereiding.”  

Zorg voor recente analyses

Het op peil houden van de bodemvruchtbaarheid start met regelmatige bodemanalyses; eens per drie tot vier jaar. Vaste bodemkenmerken als pH, organische stof en de bodemvoorraad aan nutriënten zijn belangrijk om gedurende de winter te beoordelen en eventueel bij te sturen. Van Geest: “Onze adviseurs hebben een rekentool waarmee je – op basis van recente bodemanalyses - een praktische onderhoudsgift berekent. Zo houd je de nutriëntenlevering van de bodem voor langere tijd eenvoudig op peil.”

Elk jaar een klein stapje vooruit 

Van Geest benadrukt dat het onderhouden van de bodemvruchtbaarheid een jaarlijkse activiteit is, bijvoorbeeld in de vorm van een kleine hoeveelheid compost of champost. Eén grote gift voor meerdere jaren verstoort de balans in de bodem. “Ook daarom is het belangrijk om in de winterperiode een goed plan te maken! Als organische stof een knelpunt is, bedenk dan een werkwijze hoe je dat in vijf jaar gaat oplossen. Stap voor stap verbeteren werkt écht beter dan één grote aanpassing in één keer.”

Calcium en CEC

Een belangrijk voedingselement waar fruittelers aandacht voor moeten hebben is calcium (Ca). Dit element beïnvloedt zowel de vruchtkwaliteit – bijvoorbeeld stip bij appels - als de bodemstructuur en -draagkracht. Daarnaast heeft calcium een relatie met de opname van stikstof door het gewas. Calcium is in de bodem gebonden aan het kleihumuscomplex (CEC). “Het beïnvloeden van die CEC – zowel in omvang als in bezetting – is ook een aandachtspunt in de winterperiode”, legt Van Geest uit. “ En welke nutriënten aan het CEC zijn gebonden, kun je via een gerichte bemesting beïnvloeden. In de perenteelt is bijvoorbeeld de hoeveelheid kalium aan het CEC van belang in verband met de vruchtkwaliteit.”

Nieuwe vormen drainage

Door het veranderende klimaat is de vochthuishouding in de boomgaard tot slot ook een thema dat in de winterperiode besproken moet worden. Traditioneel betekent dit het schoonhouden van bestaande drainagebuizen. Maar Van Geest benadrukt dat de echte uitdaging is dat fruitpercelen met zowel heftige neerslag als met periodes van droogte moeten kunnen omgaan. “Water vasthouden wordt steeds belangrijker. Dat kan bijvoorbeeld door het profiel van de rijpaden aan te passen. Leg je de paden bol met een ondiepe greppels naast de grasbaan, dan infiltreert het water makkelijk in de bodem voor periodes van droogte. En bij zware buien zorgt de greppel voor afvoer van het hemelwater naar de sloot.”

Vernieuwde TopMix meststoffen voor voorjaarsbemesting 

De startbemesting met Stikstof (N), Kalium (K) en Magnesium (Mg) helpt de fruitbomen door het vroege voorjaar. De bodem levert op dat moment nog niet veel nutriënten; door de lage bodemtemperatuur is het bodemleven nog inactief. Een kunstmestgift helpt de bomen door de periode van bloei en bladontwikkeling.

Welke meststof in het voorjaar passend is en in welke dosering die wordt gegeven, wordt in de winterperiode besloten. In de praktijk is dat een samenspel tussen de fruitteler en de specialist/adviseur van Agrifirm. In het assortiment voor de fruitteelt zitten de vernieuwde TopMix meststoffen. De samenstellingen zijn afgestemd op het gewas en dragen nog beter bij aan de vruchtontwikkeling en vruchtkwaliteit van zowel appel als peer

“Onze TopMix meststoffen voor de fruitteelt zijn samengesteld voor verschillende grondsoorten. Ze variëren onderling in het gehalte stikstof, kalium en magnesium. Bij TopMix 2 hebben we het stikstof- en magnesiumgehalte verhoogd, bij TopMix 4 is het kaliumgehalte verhoogd”, legt fruitteelt-expert Nico van Geest uit.

Bij de advisering aan de fruitteler maakt de adviseur gebruik van het digitale adviesplatform NEXT. Hiermee wordt de hoogte van de voorjaarsbemesting berekend op basis van een recente bodemanalyse én de wettelijke toegestane stikstofruimte. Van Geest: “Ook bij deze voorjaarsgift zie je dat veranderende weersomstandigheden een rol spelen. In een natte winter is de kans op uitspoeling van stikstof en kalium reëel. De voorjaarsbemesting moet in die situatie worden verhoogd, om de bomen goed door de belangrijke periode van bloei en vruchtzetting te helpen.”

Wilt u weten welke TopMix meststof op uw bedrijf het best past? Neem dan contact op met uw Agrifirm-adviseur of kijk op agrifirm.nl/overzicht-meststoffen/top-mix-fruit/ voor meer informatie.