De drie bedrijfswoningen op het erf verraden al dat heel familie de Jong nog steeds enthousiast meewerkt op het melkveebedrijf. Naast de karakteristieke monumentale boerderij van moeder staat de woning van Everhardus en zijn gezin. Aan de andere kant de nieuwe woning van zijn broer Jan Willem en zijn gezin. Een derde bedrijfswoning, daar beginnen de bouwplannen van de broers mee. “De gemeente stelt als wedervraag hoe we de toekomstige bedrijfsontwikkeling voor ons zien. In het buitengebied van Veenhuizen blijkt dat nog best een uitdaging; een beschermd dorpsgezicht én de Unesco status voor Veenhuizen is aangevraagd. De eerdere bedrijfsuitbreidingen waren niet veel anders dan een paar spantvakken bij de bestaande stal aanzetten. De bijbehorende bouwaanvragen bij de gemeente waren zelf nog prima te doen. De eerste horde nu was het krijgen van een groter bouwvlak. Omdat ook juist het bestemmingsplan werd aangepast, was die zo maar genomen. Bij de volgende hordes merken we dat we toch te weinig expertise hebben, bijvoorbeeld bij het maken van keuzes voor de nieuwe koeienstal”, blikt Jan Willem terug op 2019.
De Jong bouwt woning, stal en loods tegelijk
20 jun. 2022Een nieuwe stal én bedrijfswoning in exact dezelfde stijl. Een plaatje om te zien. Familie de Jong heeft duidelijk niet stil gezeten, want naast een nieuwe melkveestal, bedrijfswoning, werktuigenberging annex paardenstalling en paardenbak hebben ze ook nog een nieuwe voerkeuken voor het automatisch voeren ingericht in de bestaande werktuigenberging. Jan Willem de Jong blikt voor ons terug op deze grote stappen van de afgelopen periode.
Naast de wens voor de nieuwe stal, is ook de voermengwagen afgeschreven en willen de broers graag overstappen op automatisch voeren. De voerkeuken past perfect in de bestaande werktuigenberging centraal op het erf. Maar dat betekent dat er ook een nieuwe werktuigenloods moet komen, het liefst samen met een paardenstal en -bak. Samen met een nieuwe woning voor Jan Willem en zijn gezin is het uitgegroeid tot een flink project. Zijn adviseur geeft de tip om Exlan Advies in te schakelen en zo komt Johan Nieuwenhuis met zijn team bij familie de Jong over de vloer. “Alles in een keer bouwen hadden we nooit zelf gered, we zijn erg content met de hulp van Exlan Advies”, vertelt Jan Willem enthousiast.
Ieder zijn expertise
Er komt nogal wat kijken bij de plannen. Een aanpassing van de Natuurbeschermingswetvergunning, een omgevingsvergunning, een nieuwe inrit aanvragen, twee monumentale bomen kappen, een vergunning voor de woonunit en derde bedrijfswoning en een afwijking van het bestemmingsplan vanwege de paardenbak. “Daarnaast heeft Exlan Advies voor ons een bouwkostenbegroting opgesteld, hebben ze de aanbesteding gedaan en tenslotte de bouwbegeleiding. Zelf heb je niet de kennis, maar ook niet de tijd om je daar overal in te verdiepen”, stelt Jan Willem terecht. “Dan is het heel prettig dat je met Exlan Advies samenwerkt.” Johan Nieuwenhuis was de project- en bouwbegeleider, maar kan ook andere mensen inschakelen binnen Exlan Advies. Zo doet Jeroen Haan de ruimtelijke ordening en schrijft Jeroen Courts het bestek. “Je ziet dat allerlei kennis nodig is in het proces, iedereen heeft weer zijn eigen expertise.” Het team van Exlan Advies helpt Jan Willem ook om sneller keuzes te maken. “We wilden zelf een 0+6+0-stal met de melkrobots centraal, zodat de koeien bij storing en onderhoud kunnen uitwijken naar een andere robot. Maar samen met Johan ontdekten we dat onze huidige opzet goedkoper is en minder volume heeft, wat qua vergunning ook makkelijker is”, legt hij uit. De nieuwe stal bestaat nu uit drie rijen boxen, met een smalle voergang aan de buitenkant. De Jong heeft daarbij al slim gebouwd, waarmee zij in een volgende fase de stal kunnen verlengen. Fase drie is dan het bijbouwen van drie rijen boxen aan de andere kant van de voergang.
Slim bouwen
Er is duidelijk al slim nagedacht over de toekomst. De sleufsilo’s liggen al dicht bij de voerkeuken. En waar nu 4 afkalfhokken staan is de mestkelder al zo ingericht dat daar in de toekomst 2 melkrobots kunnen staan. In het strohok, waar nu de close-up koeien lopen, komen dan de pas afgekalfde dieren, direct achter de melkrobots. Dankzij toegepaste betonblokken in de achterwand van de mestkelder kunnen deze er makkelijk uit voor fase twee. De verdiepte kelder aan de voorkant zorgt voor een versnelde mesttoestroom bij het oppompen. Tenslotte is er een aparte mestkelder onder de voergang speciaal voor de dunne fractie, mocht mest scheiden in de toekomst nodig blijken. Niets is aan het toeval overgelaten.
Italiaanse nok
“We zijn heel content met de nieuwe stal”, aldus Jan Willem, die daar nu zijn droge koeien huisvest. De stal voldoet aan de Maatlat Duurzame Veehouderij. Het geïsoleerde dak in combinatie met de open Italiaanse nok van 1 meter breed zorgt voor veel licht en lucht. De laatste twee weken voor afkalven lopen de droge koeien in een ruim strohok met uitloop op de Ecovloer. Daarnaast zijn er 4 afkalfboxen. De andere droge koeien liggen in ruime diepstrooiselboxen gevuld met paardenmest en lopen op de Ecovloer. De spanten zijn zwaarder uitgevoerd, zodat er in de toekomst een rail aan kan hangen om desgewenst de boxen automatisch te kunnen vullen. “De ruimte, het licht, het stalklimaat en het rubber op de vloer, het is voor de koeien echt super”, merkt De Jong, die er al naar uitkijkt om op termijn al zijn melkkoeien op deze manier te kunnen houden. De voormalige werktuigenberging centraal op het erf is omgebouwd en dient nu als voerkeuken voor de Lely Vector. Het automatische voersystemen maakt zo´n 20 tot 25 rondes op een dag om de droge koeien in de nieuwe stal, het jongvee én de melkkoeien van vers voer te voorzien. “Een heel stuk arbeidsgemak.”
Werelderfgoedlijst
De aanbesteding regelen, bouwvergadering voorzitten, bewapening controleren en de oplevering kritisch bekijken. Zomaar een aantal dingen die Johan Nieuwenhuis, manager Bedrijfsontwikkeling bij Exlan Advies regelt. “Het was een prachtig project, heel divers ook. Jan Willem en Everhardus hebben een duidelijke taakverdeling, dat werkt erg prettig. Ook de samenwerking met VDP architecten loopt erg soepel. Zij kijken mee in de vormgeving van de woning en stal, wij doen de technische uitwerking van de stal. Zeker omdat het bedrijf tegen de Koloniën van Veenhuizen aanligt, wat op de werelderfgoedlijst staat, kan het al snel uit om met een goede architect te werken. Zij kennen de wegen bij de welstand heel goed, wij weten alle procedures rondom milieu en bouw. Zo kom je snel tot de juiste vergunningen en tekeningen.” Het is dan ook een plaatje om te zien, de woning en stal met dezelfde steensoort, raampartijen en dakhelling. Ook Jan Willem kijkt tevreden terug op de grote verbouwingen. “De architect geeft advies, Exlan Advies is in de lead. We hebben echt geluk gehad dat de bouw zo voorspoedig liep, zeker als je kijkt naar de huidige bouwprijzen en ontwikkelingen op wetgeving. Na een jaar in de woonunit zaten we al in de nieuwe woning”, vertelt Jan Willem, die inmiddels met veel plezier met zijn familie woont én werkt in de nieuwe gebouwen.