Geboortemanagement

Effectief geboortemanagement 

Complicaties minimaliseren

• Optimaliseren van de werpomstandigheden om complicaties te verminderen.
• Juiste timing van het induceren van de zeug om negatieve effecten te voorkomen.

Geboortehulp en stressmanagement

• Hygiënisch en voorzichtig opvoelen tijdens het werpen om infecties en letsel te voorkomen.
• Stressvermindering om negatieve effecten op baarmoedercontracties en oxytocinegebruik te voorkomen.

Biest management 

Crucialiteit van biest

• Snelle opname van biest voor interne warmteproductie en vitaliteit;
• Energievoorziening en warmte door biest zijn essentieel voor de overlevingskansen van biggen.

Nutriënten en immunoglobulinen in biest

• Biest bevat essentiële eiwitten, vetten en koolhydraten voor energiebalans;
• Immunoglobulinen en andere voedingsstoffen ondersteunen het immuunsysteem en beschermen biggen tegen infecties.

Het tijdig verstrekken van biest is cruciaal voor het verminderen van sterfte vóór spenen en het bevorderen van groei en gezondheid bij biggen.

Sleutelfactoren

Effectief geboortemanagement en correct biestmanagement zijn sleutelfactoren voor het verbeteren van de bigoverleving en -kwaliteit in de kraamstal.

Onderzoek toont aan dat biggen die minder dan 200 gram biest consumeren binnen 24 uur na geboorte een sterftecijfer vóór spenen van 43,4% hebben, terwijl biggen die meer dan 200 gram consumeren, een sterftecijfer onder de 10% hebben (afbeelding 1). Tevens hebben biggen die grotere hoeveelheden colostrum binnenkrijgen (minimaal 290 gram) een verbeterde groei en hogere speengewichten. Biggen die minder dan 290 gram colostrum drinken, hebben een 15% lager speengewicht. 

Afbeelding 1. Effect van biest opname op het sterftecijfer van biggen tot aan spenen. 

Er zijn verschillende manieren om te zorgen dat biggen (uit grote tomen) meer dan 200 gram biest binnen kunnen krijgen zoals de toepassing van split-suckling, overleggen of het gebruik van een pleegzeug. Vraag je adviseur of specialist welke methode het beste toepasbaar is op jouw bedrijf en hoe je deze methode op de beste manier toepast. 

Een goed begeleid werpproces maakt dus écht het verschil, niet alleen voor de biggen en de zeug, maar ook voor rust en overzicht in je kraamstal.

Vier pijlers voor een vlotte geboorte

Geboortebegeleiding draait om voorbereiding, observatie en snel ingrijpen waar nodig, allemaal vóórdat de big geboren is. Hieronder vier praktische pijlers voor een succesvol verloop van het werpproces:

1. Zorg voor voldoende energie
Het werpproces vraagt veel van de zeug. Start ze het afbiggen met te weinig energie, dan kan het werpen traag verlopen. Tijdens het werpen daalt de bloedsuikerspiegel en als die te laag wordt, leidt dat tot zwakkere weeën en een hoger risico op doodgeboorte. Ook de biggen kunnen hierdoor zuurstoftekort oplopen, met als gevolg slechtere biestopname en uitval.

Voertip:
Voer twee tot vier keer per dag in kleinere porties, verspreid over de dag. Start het werpproces te lang na de laatste voerbeurt (>3,5 uur), dan stijgt de duur van het werpen aanzienlijk. Let bij meerdere voerbeurten goed op de afstelling van de dosator: kleine fouten wegen zwaarder.
Beperk zeugen niet teveel in voergift rondom werpen. Samen met je adviseur kun je het optimale niveau voor jouw zeugenstapel bepalen

Watertip:
Zorg voor een goede watergift, minstens 2,5 liter per minuut via de nippel. Overweeg een handmatige extra watergift via de trogkraan. Laat de zeug na het werpen een paar keer extra opstaan om te drinken.

2. Tijdig en bewust induceren
Door het werpproces op een geschikt moment op gang te brengen, kun je toezicht houden én beter begeleiden.

• induceer nooit vóór dag 114 na inseminatie ➝ te vroeg = zwakke biggen
• plan het werpen bij voorkeur overdag ➝ beter zicht, snellere actie
• gebruik enkel middelen op advies van je dierenarts

3. Actieve observatie tijdens het werpen
Niet elke worp verloopt vanzelf. Soms stokt het proces en is directe actie nodig om biggenlevens te redden. Grijp in bij:

• één of twee droge biggen
• duidelijke persweeën zonder resultaat
• geboorte-interval >60 minuten is

Hygiëne is essentieel: gebruik altijd lange handschoenen en desinfecteer de vulva om infecties te voorkomen.

4. Oxytocine: krachtig, maar met beleid
Oxytocine stimuleert de baarmoedercontracties, maar kan, verkeerd ingezet, juist schade veroorzaken.

• controleer altijd of er geen big vastzit voor toediening
• gebruik alleen bij noodzaak en in overleg met je dierenarts
• let op: overdosering ➝ risico op doodgeboorte, navelstrengscheuren en biestverlies

Wil je meer weten?

Goede geboortebegeleiding vraagt aandacht, kennis en timing. Door al vóór de eerste perswee actief te sturen op energie, observatie en ingrijpen waar nodig, leg je de basis voor een gezonde toom én een fittere zeug. Zo geef je elke big de beste kans op een sterke start.

Wil je meer praktische tips of heb je ondersteuning nodig? Neem dan contact met ons op. Je kunt ons bereiken door te bellen naar 088 488 29 74, door een mail te sturen naar klantenservice@agrifirm.com of door onderstaand contactformulier in te vullen.