Meer melk uit gras met Constant Voeren

Dagelijks 16 kilo droge stof uit ruwvoer in de koe krijgen. En in het grasseizoen minimaal 9 kilo droge stof uit vers gras. Het zijn twee redelijk heilige streefgetallen op het melkveebedrijf van de familie Knobbe in Gersloot. ‘We hebben grond en daar zit veel vermogen in. Dan moet je het gewas dat erop staat, ook maximaal benutten’, vindt Sieberen Knobbe (28). Samen met vader Johan (56), moeder Ida (54) en broer Lammert (30) runt hij de maatschap met 210 melk- en kalfkoeien en 140 hectare veen-op-zandgrond, met gras, mais (26 ha) en natuurland (12 ha). In november 2024 begonnen ze met drie keer daags melken. ‘We zochten een nieuwe uitdaging en plaatsten een oproep op Facebook: wie wil melken bij ons? Sindsdien hebben we er twaalf melkers bij, steeg de productie van 10.000 naar 12.000 kilo melk per koe en is ons sociale leven erop vooruitgegaan’, ver
telt Lammert.

‘Koe is een autist’

Toen Agrifirm in 2018 Constant Voeren in Nederland introduceerde, raakte de familie Knobbe al snel enthousiast over dit voersysteem. ‘De koe is een autist, die wil elke dag hetzelfde en wij willen geen selectie aan het voerhek, dus dat past’, zegt Lammert lachend. Bij constant voeren wordt volgens een vast protocol van laadvolgorde en mengtijd alle ruw- en krachtvoer op het melkveebedrijf iintensief gemengd met toevoeging van water. Dit zorgt in de filosofie van Agrifirm voor een nog constantere voersamenstelling, voorkomt selectie aan het voerhek en verhoogt de voerefficiëntie. 'Op de meeste melkveebedrijven is overigens sprake van gedeeltelijk gemengd voeren oftewel partial mixed ration’, zegt Ton Haarman, specialist Constant Voeren bij Agrifirm. ‘Dit zijn bedrijven die ook veel ruwvoer en krachtvoer mengen, maar niet alles.’ Dat is ook het geval
bij maatschap Knobbe, die partial mixed ration of pmr combineert met weidegang en zomerstalvoeren. Na de middagmelkbeurt in de 2 x 12 zij-aan-zijmelkstal blijven de koeien binnen. Om toch 200 dagen lang aan 9 kilo drogestofopname uit vers gras te komen, starten ze vanaf juni met stalvoeren. Lammert: ‘Tot 3 kilo droge stof aan vers gras mengen in een pmr-rantsoen werkt voor ons goed. Het rantsoen wordt smakelijker, waardoor de koeien zich helemaal vol bunkeren.’ Het eiwitrijke herfstgras wordt niet gemengd, maar gelost op de voergang, dit om vermoezen van het pmr-rantsoen te voorkomen.

Planmatig werken voor goed gras

Wat opvalt bij melkveebedrijf Knobbe, is de planmatige manier van werken. Zo oogsten ze wat ze bemesten. Eind april de eerste snede met 3000 kilo droge stof is het streven, daarna wordt er strak om de vier weken gemaaid. ‘We zijn echte kalendermaaiers, kwaliteit gaat voor opbrengst’, zegt Sieberen. ‘Liever wat te jong eraf dan overvallen worden door twee weken regen’, vult zijn vader
Johan aan. ‘Vóór 1 juni moet de tweede snede binnen zijn’, legt Lammert uit. ‘We willen de grasbloei hoe dan ook voor zijn.’ Vorig jaar haalden ze met deze werkwijze zeven sneden van het land. Met grond- en mestmonsters proberen ze de gewasbehoeften en bemesting te finetunen. Op de mesttank zit een flowmeter om gras zo uniform mogelijk te bemesten. Weidepercelen worden standaard schoon gemaaid en in maart en september gaan ze met de wiedegen graszaad de percelen over, om goede grassen en homogeniteit in de zode te houden.

Laad- en mengprotocol in de stal

Het voeren gebeurt standaard om twee uur ’s middags, zodat de koeien meteen na het melken kunnen aanvallen. ’s Nachts ligt er dan ook nog meer dan genoeg voer. Ze hanteren het laad- en mengprotocol van Agrifirm Constant Voeren. Lammert is de voerman en maakt ’s avonds de premix van verschillende grondstoffen, aangelengd met water. De volgende dag gaan ze mengen en worden achtereenvolgens graskuil en mais op de premix in de wagen gelegd. In de zomer zit het verse gras tussen graskuil en mais. Eventuele bijproducten komen tussen de premix en graskuil. Momenteel bestaat het pmr-rantsoen bij Knobbe uit graskuil, mais, soja, gerst, Duitse bieten
pulp, bestendig vet, mineralen, kalk, buffer en water. Daar melken ze nu gemiddeld 35 liter van, met 4,98 procent vet en 3,76 procent eiwit, bij een ureum van 14. Gemiddeld over het hele jaar ligt het ureum op 17.

Mengen sleutel tot succes

Volgens Ton Haarman is goed mengen de sleutel tot succes. ‘Te veel veehouders mengen niet, die roeren even. Dat is vergelijkbaar met beslag maken, heel even de mixer erin en dan denken dat je klaar bent. Je krijgt wel een cake, maar het wordt niet lekker.’ Het gevolg is dat de grote, sterke koeien alle lekkers eruit vreten, stelt hij. ‘We zien op melkveebedrijven nog veel onbenutte potentie om met beter gemengde rantsoenen melkproductie en gezondheid op een hoger niveau te krijgen.’
Bij maatschap Knobbe is de mengtijd per keer zo’n 50 minuten. Soms staat er een lichtere trekker voor de mengwagen en moet er langer worden gemengd om alles goed fijn te krijgen of dezelfde deeltjeslengtes te krijgen. Agrifirm-specialist ruwvoer Geke van der Zijpp geeft aan dat gras hakselen met een hakselaar het beste resultaat geeft op grasdeeltjes met de gewenste één centimeter in een pmr-rantsoen. Johan Knobbe: ‘Maar dan moet de loonwerker komen en zolang we zelf ruim arbeid en machines in huis hebben, gaan we dat niet doen.’ ‘Zelf alles inkuilen is een bewuste keuze’, vult Sieberen hem aan. ‘We willen actie kunnen ondernemen zodra het ons past.’
Haarman stelt overigens dat de grasdeeltjeslengte voor een opraapwagen erg goed is. Wel adviseert hij om de messen scherp te houden en voldoende pk’s voor de mengwagen te zetten. ‘Elk jaar komen er nieuwe messen in en halverwege slijpen we ze nog een beetje bij’, zegt Lammert.

Veel ballen in de lucht

Het zijn veel systemen tegelijk, die Johan, Lammert en Sieberen Knobbe combineren op het  melkveebedrijf: pmr Constant Voeren, weidegang en zomerstalvoeren. ‘Maar het gaat hartstikke mooi zo, omdat we volop arbeid beschikbaar hebben en het ook wat oplevert’, zegt Sieberen.
‘Het is ook een manier om veel ruwvoer in de koeien te krijgen’, stelt Van der Zijpp. Ze is onder de indruk van de prestatie om 16 kilo droge stof uit ruwvoer in de koeien te krijgen. Lammert vertelt dat dit vorig jaar niet hele maal lukte. ‘Toen hadden we wat pech met de tweede en derde snede graskuil. Maar als de kuilen goed zijn, zitten we rond de 15,5 à 16 kilo droge stof. Een mindere kuil zie je meteen in de opname, dan zak je terug naar 13 of 14. Terwijl je ruwvoer zat hebt, dus dat is zonde.’ Van der Zijpp tipt melkveehouders in z’n algemeen om behalve stikstof ook de fosfaat- en kalibemesting op orde te hebben. ‘Tekorten door verdere mestbeperkingen zetten de graskwaliteit onder druk.’ De ruwvoerspecialisten van Agrifirm sluiten af met een compliment voor de maatschap Knobbe. ‘Achter elke stap zit een duidelijk plan. En als dat een keer niet lukt, is er altijd een plan B’, zegt Van der Zijpp. Haarman: ‘Ze zeggen wel: winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. Daar moet ik hier ook aan denken. Veel melk uit eigen ruwvoer halen, daar is dit bedrijf ijzersterk in.’

Dit artikel is eerder gepubliceerd bij VeeteeltGRAS