Voederverhitting als hygiënemaatregel voor legpluimvee

13 mrt. 2026

Voor pluimveehouders is hygiëne belangrijk. Enterobactereacae en Salmonella zijn namelijk schadelijk. Daarom wil je deze zo veel mogelijk buiten de deur houden. Dit is een lastige opgave, want ze kunnen via verschillende wegen je bedrijf betreden. Hoewel voeders niet het grootste risico vormen, loont het om ook op dit gebied hygiënemaatregelen te nemen. Een van die maatregelen zijn verhitte voeders. Daarmee kunnen we een extra verzekering geven op de hygiëne van het voer.

Risico's enterobactereacae en Salmonella

Enterobactereacae ook wel entero’s genoemd, vormen een grote groep van verschillende bacteriën die tot dezelfde familie behoren. Deze staafvormige bacteriën zijn ongeveer 1 – 5 µm lang en kunnen voorkomen in de darmflora van mensen en dieren, in de grond, op parasieten of op planten. Via deze wegen kunnen verschillende bacteriesoorten dan ook het lichaam van de hen bereiken. Bekende soorten zijn Salmonella spp en E. coli.

  • Salmonella spp vestigt zich vaak in de darm en is subklinisch. Dit wil zeggen dat er vrijwel geen symptomen optreden bij pluimvee. Ook kunnen via de mest van een besmette hen andere hennen worden geïnfecteerd. Een Salmonella uitbraak in de stal kan tot een lagere eiproductie en uitval leiden, maar vormt óók een gevaarlijk voor mensen.
  • Ook coli, de meest voorkomende bacterie onder pluimvee, vestigt zich in de darm en verspreidt zich via mest. Hennen die geïnfecteerd zijn met E. coli zitten bol, zijn lusteloos en hebben een verlaagde eiproductie.

Beiden bacteriën kunnen bij een temperatuur van ongeveer 37°C optimaal groeien. De 41,5°C lichaamstemperatuur van een kip is dus ideaal voor de bacteriën, maar slecht voor de infectiedruk.

Enterobactereacae en Salmonella kennen dus verschillende risico's. Het grootste risico voor pluimveehouders is de mogelijkheid dat mensen besmet raken via vlees of eieren die met bijvoorbeeld Salmonella besmet zijn. Deze kippen of eieren worden bij een besmetting afgewaardeerd. Hierdoor kunnen producten geweerd worden of zelfs een heel koppel dieren gesaneerd worden.

Risicobeheersing in de mengvoederbranche

Mengvoederbedrijven werken volgens de eisen van GMP+. Dit is een internationaal erkend certificeringssysteem voor de gehele diervoederketen. Het richt zich op veiligheid en kwaliteit van diervoeders. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de impact op mensen, dieren en het milieu. Tevens is een groot deel aangesloten bij SecureFeed. Zo werkt de gehele branche aan het produceren van veilige diervoeders.

Grondstoffen op voorhand analyseren

Onderdeel van de risicobeheersing is het analyseren van grondstoffen vóór ze de fabriek in komen. Bij Agrifirm controleren we alle Salmonella kritische grondstoffen. Hierdoor kunnen we gericht sturen en voorkomen dat we grondstoffen besmet met Salmonella verwerkt worden in de legpluimveevoeders.

Voederverhitting

Voederverhitting is een belangrijke stap in de risicobeheersing. Wanneer de bacteriën aan hoge temperaturen blootgesteld worden, sterven ze af. Hoe hoger de temperatuur, hoe minder tijd nodig is om de bacteriën af te doden. Om een effectieve afdoding te realiseren, is de combinatie van tijd en temperatuur van belang. De effectiviteit van de verhitting wordt regelmatig gecontroleerd door te onderzoeken op het gehalte aan entro’s in het eindproduct. De norm hiervoor is <10 kve/g entro’s.

Verhitting levert meerdere voordelen voor de pluimveesector op:

  • De meest effectieve log reducerende afdoding van enterobactereacea
  • Sluit aan bij ketenbrede hygiënemaatregelen
  • Kwaliteit blijft consistent

Pluimveehouders kunnen uit verschillende voeders kiezen. Elk type heeft specifieke kenmerken met eigen voor- en nadelen. Onze eigen Crunch, gepelleteerd voer en sommige melen hebben in het voortbrengingsproces een kiemreducerende stap door verhitting ondergaan. Dit heeft een positief effect op de hygiëne.

Voederverhitting bij korrels

Tijdens de productie van korrels worden grondstoffen eerst gemalen, gedoseerd en gemengd. Daarna wordt het mengsel onder invloed van warmte en druk voorverdicht. Vervolgens wordt het in een matrijs onder hoge druk tot een korrel geperst. Hierdoor worden niet alleen grondstoffen ontsloten en de vertering van eiwitten verbeterd, maar worden door deze hoge temperaturen ook bacteriën zoals Salmonella en E. Coli afgedood.

Meelverhittingslijn

In de productie van meel zit normaliter geen verhittingsstap. Wel worden kritische grondstoffen gecontroleerd op aanwezigheid van Salmonella alvorens ze de fabriek in komen. Hiermee wordt het risico verkleind, maar nooit helemaal weggenomen. Daarom komen meelverhittingslijnen steeds vaker voor. Hier wordt meel dat onder andere bestemd is voor vermeerdering en vaccin voeders verhit. Pluimveehouders kunnen daardoor op de eerdergenoemde voordelen van verhitte voeders rekenen.

Het legmeel wordt hierbij gedurende een vaste tijd op een hoge temperatuur gebracht. Na het verhitten moet het voer weer terug naar omgevingstemperatuur. De lucht waarmee gekoeld wordt, vormt een risico op nabesmetting. Door het overgebleven vocht en de warmte creëer je namelijk een situatie waarin de bacteriën kunnen uitgroeien.

Daarom maken we bij Agrifirm gebruik van een tegenstroomkoeler met HEPA-filters. Dit zijn speciale filters die de kans op nabesmetting sterk verminderen. Verder is onze meelverhittingslijn zo ontworpen dat er geen voerresten kunnen ophopen die toe een besmettingsbron kunnen leiden.

Verhitting van Crunch

De Crunch is een uniek pluimveevoer dat de voordelen van een korrel en een meel combineert. In het innovatieve productieproces van Crunch ondergaat het volledige product een hittebehandeling. Dit zorgt voor een reductie van ongewenste micro-organismen en extra borging op salmonella en E. Coli.

Controle op het eindproduct

Om er zeker van te zijn dat verhitte eindproducten aan de voorgeschreven normen voldoen, worden deze regelmatig gecontroleerd. Voor het opstellen van een monitoringsplan neemt men verschillende uitgangspunten. Het gaat hier om eisen uit de wetgeving en de GMP+. Bij Agrifirm nemen we ook sectorinitiatieven, zoals SecureFeed en onze eigen HACCP-studie mee.

We analyseren hierbij proactief grondstoffen met een hoog risico. Verder analyseren we eindproducten om te verifiëren of onze processen aan de normen voldoen. Daarnaast nemen wij ook monsters op kritische punten binnen de fabriek en van de bulkwagens om de proceshygiëne te monitoren en voeren we validatieonderzoeken uit om te controleren of ons proces voldoende afdoding van Salmonella en Entero's biedt.

Wil je meer over voederverhitting weten? Neem dan contact met ons op. Je kunt ons bereiken door te bellen naar 088 488 29 76, of door een mail te sturen naar klantenservice@agrifirm.com. Zij verbinden je door naar één van onze specialisten.

Ook interessant voor jou

25 feb. 2026

Het verbeteren van technische parameters voor legpluimvee

Met het verbeteren van technische parameters van legpluimvee bouwen we aan een pluimveesector met toekomstperspectief. Ontdek welke rol onderzoeksboerderij Laverdonk speelt.

16 feb. 2026

Droog strooisel voor vleeskuikens

Droog strooisel speelt een grote rol in diergezondheid en -welzijn. Door nieuwe certificeringsvoorwaarden voor IKB Kip is dit vanaf 1 maart 2026 voor vleeskuikens nog belangrijker.

3 mrt. 2026

Zomertijd voor jouw leghennen! Of toch niet?

Eind maart gaat de zomertijd in. Hoe pas je de tijd in de stal aan en welk effect heeft dat op jouw legkippen? We zetten drie mogelijkheden voor je op een rij.

29 jan. 2026

Selectievrij voeren

Selectie van voerdeeltjes beïnvloedt nutriëntenopname en prestaties. Ontdek hoe de homogene voerstructuur van Crunch helpt om selectie te voorkomen.

MatchFeed

MatchFeed is de voerstrategie voor gangbare vleeskuikens. Optimale groei, gezonde dieren en efficiënte voerbenutting, afgestemd op gewicht en bedrijfsdoel.