Zorg voor een goed herfst- en winterrantsoen

16 sep. 2026

Het herfst- en winterseizoen breekt aan. Door de gras- en maiskuilwisselingen is het altijd weer even zoeken naar een stabiel rantsoen. Het goede nieuws is dat, wanneer deze eenmaal wordt gevoerd, het in de herfst- en wintermaanden vaak gemakkelijker melkt dan in de zomermaanden.

Ruwvoeders afstemmen

Voor een gezonde koe en een goede productie is ‘stabiliteit’ het toverwoord. Elke wijziging in het rantsoen zorgt ervoor dat de pensflora van een koe zich moet aanpassen, dit kost de nodige tijd.

Hoe stabieler de pensflora kan blijven des te stabieler blijft de pens-pH. Dit is nodig om de koe gezond te houden en veel melk te laten produceren. Een stabiel rantsoen voor een zo’n lang mogelijke periode draagt hier dan ook heel veel aan bij.

In de praktijk zien we dat veel veehouders hier meer en meer op inspelen. Er worden steeds meer lasagnekuilen aangelegd, zodat er over een lange periode dezelfde graskuil gevoerd kan worden. Als er geen lasagnekuil gerealiseerd kan worden, helpt het om voor de winterperiode een plan te maken welke graskuilen gecombineerd kunnen worden om zo voor langere tijd een zo stabiel mogelijk rantsoen aan te bieden. Dit vraagt een bedrijfsspecifieke aanpak. Soms kunnen er prima twee verschillende graskuilen naast elkaar gevoerd worden, maar ook het combineren van balen met een rijkuil is een veel geziene oplossing.

Uitbalanceren rantsoen

Als eenmaal is bepaald welke ruwvoeders beschikbaar zijn, is het advies om een uitgebalanceerd rantsoen aan het voerhek aan te bieden. Een rantsoen waarbij energie en eiwit met elkaar in balans zijn. Door in het basisrantsoen te kiezen voor een energie- en een eiwitmengsel kun je als veehouder heel goed sturen op vet- en eiwitpercentage en ureum. Dit wordt in de praktijk dan ook steeds meer gedaan.

Waar vroeger vooral werd gekeken naar VEM en DVE, wordt er tegenwoordig op veel meer nutriënten geoptimaliseerd. De suikerrijke graskuilen die dit jaar gewonnen zijn, zijn een voorbeeld hiervan. Deze kuilen hebben relatief veel pensenergie beschikbaar, dit vraagt dan ook veel penseiwit om dit te kunnen benutten. Een product als raapschroot past dan ook goed bij dit soort graskuilen. Een rantsoen corrigeren gebeurt dan ook bij voorkeur in het basisrantsoen.

Alleen dan zijn energie en eiwit in elke hap op elkaar afgestemd. Door bijvoorbeeld het eiwit twee keer per dag in de melkstal te verstrekken, lijkt het rantsoen op papier wel uitgebalanceerd maar in een koeienpens zorgt dit voor veel meer fluctuatie in de pens-pH en dus productie. Het draagt dan niet bij aan de gezondheid van een koe.

Mineralen en vetzuren

Tot slot is het aanvullen van mineralen, spoorelementen en vitaminen noodzakelijk om koeien gezond melk te laten produceren. Kies daarbij voor de juiste aanvulling, hierbij geldt ‘te’ is nooit goed. Te weinig voeren niet, maar te veel voeren ook niet. Daarnaast is in veel gevallen het voeren van organisch gebonden spoorelementen een pré om de benutting te verhogen.

De laatste jaren wordt er ook steeds meer gekeken naar de vetzuren. Hiermee heb je een extra middel om te sturen op productie of op bijvoorbeeld op melkvetproductie.

Weerbaar de winter door met de WinterZak

Agrifirm heeft als aanvulling op het herfst- en winterrantsoen de WinterZak. Een uitgekiend totaalmineraalmengsel, eventueel aangevuld met pensbestendige vetten en een immuunstimulator. Voor alle gemak in één zak! Ook voor de droge koeien en de biologische veehouderij. Daarmee komen je koeien gezond de winter door.