Effecten al bij matige temperaturen

Uit onderzoek blijkt dat de eerste hittestress al bij temperaturen van 24°C kunnen optreden. Met name de zwaardere vleesvarkens en zeugen kunnen bij deze temperaturen al vatbaar zijn. Bij temperaturen van circa 30°C kan de voeropname met bijna 19% dalen en de groei tot 25% kan afnemen.

Symptomen van hittestress bij varkens

Bij varkens herken je hittestress aan verschillende signalen. Wees bij stijgende temperaturen waakzaam op de volgende symptomen, zodat je tijdig actie kunt ondernemen:

• Verminderde voeropname
• Snellere ademhaling
• Sterk verhoogde wateropname
• Lusteloos gedrag

Waarom beïnvloedt hittestress het welzijn van varkens?

Hittestress beïnvloedt het metabolisme. Het lichaam zet de voedingsstoffen daardoor minder goed om in energie. Daarnaast heeft de warmte een negatief effect op de darmbarrière en het immuunsysteem van de dieren. Varkens gaan hierdoor bovenstaande symptomen vertonen.

Algemene maatregelen tegen hittestress bij varkens

Een goed stalklimaat is essentieel om hittestress bij varkens te beperken. Tijdens warme dagen is het belangrijk om te zorgen voor een juiste ventilatie en luchtinlaat en wil je voorkomen dat extra warmtebelasting ontstaat. Met onderstaande maatregelen beperk je de hittestress bij varkens.

• Optimaliseer de ventilatie: zet de zomerkleppen open en sluit de winterluchtinlaat af. Leklucht moet hierbij zo veel mogelijk voorkomen worden.
• Gebruik koele luchtstromen: wanneer het mogelijk is, helpt het om inkomende lucht via de schaduwzijde van de stal binnen te halen.
• Voorkom extra warmtebelasting: beperk direct zonlicht in de stal. Dit is mogelijk door lichtplaten te verduisteren met kalk. Voorkom daarnaast werkzaamheden zoals enten of verplaatsen van dieren tijdens het warmste moment van de dag.
• Controleer de ventilatie-instelling: zorg ervoor dat de ventilatiecurve goed is ingesteld en dat de installatie daadwerkelijk op 100% van de capaciteit kan draaien tijdens warme periodes.
• Schoon en voldoende drinkwater: controleer voor en tijdens de warme periodes de waterkwaliteit en beschikbaarheid, zodat de dieren altijd voldoende kunnen drinken. 

Hittestress maatregelen per diergroep

Niet alle diergroepen reageren hetzelfde op warmte. Elke categorie varkens heeft specifieke aandachtspunten. Factoren als leeftijd, gewicht en productiefase bepalen hoe dieren omgaan met zomerse temperaturen. Daarom is het belangrijk om per diergroep gerichte maatregelen te nemen.

Kraamstal: extra aandacht voor de zeug

In de kraamstal heeft warmte veel invloed op de voeropname van zeugen. Zodra de temperatuur boven de 28°C uitkomt, daalt de opname merkbaar. Daarom is het verstandig om vooral in de koelere ochtend- en avonduren te voeren.

Voldoende wateropname is daarbij cruciaal. Zorg ervoor dat drinknippels minimaal 3 liter water per minuut geven en controleer regelmatig of alle zeugen tijdens de voerbeurten daadwerkelijk opstaan om te eten en drinken. Onderstaande grafiek laat zien dat de temperatuur in de kraamstal effect heeft op de voeropname van zeugen.

Ook de temperatuur voor de biggen vraagt aandacht. Zet de vloerverwarming niet zomaar uit, maar pas deze indien nodig geleidelijk aan. Biggen hebben behoefte aan contactwarmte in de eerste vier dagen na de geboorte. De biggenlamp kan soms eerder uit, maar let daarbij goed op het liggedrag: biggen moeten rustig in het nest blijven liggen. Voorkom daarnaast dat de warmtelamp onnodig veel warmte richting de zeug uitstraalt.

Hittestress bij drachtige en lacterende zeugen

In de drachtstal is het belangrijk om zo vroeg mogelijk op de dag te voeren, wanneer de temperatuur nog relatief laag is. Bij twee voerbeurten per dag kan het helpen om deze kort na elkaar te geven, zodat de volledige dagportie binnen zes à zeven uur verstrekt wordt.

Voor de gezondheid van lacterende zeugen is het belangrijk dat ze blijven eten, ook in de laatste week van de lactatie. Daarom is het verstandig om tijdens warme periodes de maximale voergift met 10% te verlagen. Dit adviseren we doorgaans bij een ruimtetemperatuur boven 28°C of bij een buitentemperatuur boven 30°C.

Stijgende temperaturen in de dekstal

Controleer in warme periodes extra goed de temperatuur van de koelbox voor sperma. De ideale bewaartemperatuur ligt rond de 17°C.

Effect van warmte op voeropname vleesvarkens

Bij vleesvarkens neemt de voeropname duidelijk af zodra de temperatuur stijgt boven de 25°C. Hoe zwaarder de dieren, hoe groter het effect. Voldoende drinkwater is daarom extra belangrijk. Zorg voor een watergift van minimaal 0,8 tot 1 liter per minuut per nippel en controleer dit regelmatig.

Daarnaast kan het helpen om dieren eerder uit een afdeling af te leveren, zodat de overige varkens meer ruimte krijgen. Ook het aanpassen van de schemerverlichting naar koelere momenten van de dag kan bijdragen aan een betere voeropname.

Controleer bovendien goed het schakelmoment van de vleesvarkens. Door de lagere voeropname kunnen dieren lichter zijn dan normaal op het moment van overschakelen.

Brijvoer en hygiëne bij warm weer

Bij warm weer vraagt brijvoer extra aandacht. Het kan helpen om meer voerbeurten in de koelere ochtend- en avonduren te plannen en extra aandacht te besteden aan de beschikbaarheid van water. Controleer daarnaast dagelijks of de stuurvloeistof volledig wordt opgevoerd en ververst.

Hygiëne is tijdens warme periodes extra belangrijk. Hogere temperaturen vergroten namelijk het risico op bederf en gezondheidsproblemen. Regelmatige controle en goede reiniging van installaties en leidingen blijven daarom essentieel.

Meer weten?

Wil je meer weten over het beperken van hittestress bij varkens of advies over maatregelen op jouw bedrijf? Neem gerust contact op via 088 488 29 74. Je kunt ons bereiken door te bellen naar 088 488 29 74, door een mail te sturen naar klantenservice@agrifirm.com of door onderstaand contactformulier in te vullen.