De laatste tijd is er veel maatschappelijke aandacht over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (GBM). Hierdoor krijgen steeds meer boeren en telers te maken met juridische procedures en vragen van omwonenden, actiegroepen en overheden.
In onze artikelenserie “Gewasbescherming onder druk” leggen we uit wat er speelt en wat dit voor u kan betekenen. In dit tweede deel gaat onze juriste Daniëlle Pors in op een belangrijke vraag: Is de overheid verplicht om spuitgegevens uit de registraties van gewasbeschermingsmiddelen openbaar te maken?
Dat vraagstuk lag eind 2025 voor bij de rechtbank Noord‑Nederland. De uitspraak – en de spoedprocedure die daarop volgde – kunnen invloed hebben op jouw dagelijkse praktijk. Hieronder lees je wat er speelt.
In januari 2026 deed de rechtbank Noord‑Nederland uitspraak in twee zaken waarin omwonenden en de actiegroep Meten=Weten de overheid hadden verzocht om inzage in spuitregistraties van professionele gebruikers van GBM.
Gebruikers van GBM moeten op grond van Verordening (EG) nr. 1107/2009 een register bijhouden. Daarin staat onder meer welke dosering van welk gewasbeschermingsmiddel gebruikt wordt en op welk tijdstip. Volgens de rechtbank zijn deze gegevens opvraagbaar wanneer bepaalde partijen, zoals omwonenden, daarom verzoeken. De minister moet deze gegevens dan bij de professionele gebruiker opvragen en vervolgens beoordelen of inzage moet worden verleend.
Deze uitspraak heeft mogelijk grote gevolgen, zowel voor de overheid als voor professionele gebruikers. Daarom stelde de staatssecretaris hoger beroep in en vroeg hij de voorzieningenrechter om de uitspraak tijdelijk te schorsen.
De Raad van State overwoog het volgende:
Daarom heeft de Raad van State in de spoedprocedure bepaald dat de uitspraak van de rechtbank wordt geschorst totdat in het hoger beroep uitspraak is gedaan. De hoofdzaak wordt versneld behandeld.
Goed nieuws voor nu: je hoeft op dit moment geen verzoeken van de overheid te honoreren om je spuitregistraties te overleggen. Zolang het hoger beroep nog loopt, is de minister niet verplicht om gegevens bij professionele gebruikers op te vragen.
Wat de uitkomst uiteindelijk wordt, hangt af van de definitieve uitspraak van de Raad van State. Die zal bepalen of spuitregistraties op grond van Europese regels moeten worden opgevraagd en in welke mate die informatie openbaar moet worden gemaakt.
We volgen deze ontwikkelingen uiteraard op de voet.
De juristen van Exlan helpen je graag om te bepalen wat je wél en niet moet aanleveren, en hoe je daarmee omgaat. Zij hebben veel ervaring met juridische kwesties rondom gewasbeschermingsmiddelen, registraties, handhaving of bezwaar- en beroepsprocedures.
Neem contact met ons op via:
📧 juridischadvies@agrifirm.com
📞 088 488 29 29
Of vul onderstaand contactformulier in
